«Тииҥчээнниин биэскэ диэри ааҕабыт»
Тема: «Биэскэ диэри ааҕыы. 5 сыыппара»
Сыала: Оҕолор төһө (количественный) уонна төрдүс (порядковый) ааҕыыга билиитин чиҥэтии; 5 ахсаан уонна 5 сыыппара туһунан өйдөбүлү үөскэтии, 5 иһинэн ааҕыыга үөрэтии; логическай толкуйу, болҕомтону, өйгө тутар дьоҕуру уонна илии кыра былчыҥнарын (мелкая моторика) сайыннарыы.
Туттуллар тэриллэр: Оонньуур тииҥ, 5 эриэхэ, 5 тэллэй, 5 сыыппара карточката, оҕо ахсааныгар аналлаах матырыйааллар (кубиктар эбэтэр ойуулар), пластилин.
Дьарык хаамыыта:
Тэрээһин чааһа:
– Оҕолоор, бүгүн биһиэхэ ыалдьыт кэлбит! Ким эрэ кэннибэр кистэнэн турар... (Тииҥи көрдөрөр). Бу Тииҥчээн эһигини кытта күһүн бэлэмнээбит малын ааҕыан баҕарар үһү.
Сүрүн чаас:
1.Саҥа матырыйаалы билиһиннэрии: «5 ахсаан үөскээһинэ»
– Тииҥчээн бастаан 4 эриэхэ булбут. Ууруоҕуҥ эрэ: биир, икки, үс, түөрт. (Дуоскаҕа 4 эриэхэни уурар). Онтон өссө биири булбут. Хас буолла? (Биэс).
Түмүк: 4-кэ биири эптэххэ – 5 буолар. Бары бииргэ ааҕыаҕыҥ: «Биир, икки, үс, түөрт, биэс».
2. 5 сыыппараны кытта билиһиннэрии
– Дьэ, бу 5 сыыппара турар (Көрдөрөр). Кини хайдах көрүҥнээҕий? Үөһэ кылгас мастаах, ортотугар "эмис истээх" курдук төгүрүктээх.
Оонньуу: «Сыыппараны салгыҥҥа суруйуоҕуҥ»
Оҕолор тарбахтарынан салгыҥҥа 5 сыыппараны уруһуйдууллар.
Физминутка: «Тииҥчээн үҥкүүтэ»
Биир – туруоҕуҥ, (туруу)
Икки – чохчойуоҕуҥ, (намтыы түһүү)
Үс – үөһэ көтүөҕүҥ, (ойуу)
Түөрт – олоро түһүөҕүҥ, (олоруу)
Биэс – мичээрдиэҕиҥ! (мичээрдээһин)
Төрдүс (порядковый) ааҕыы: «Ким бастакы турарый?»
5 араас оонньууру субуруччу уурабын.
– Бастакы ким турарый?
– Бэһис ким турарый?
– Тииҥчээн хаһыс миэстэҕэ турарый?
Илии моторикатын сайыннарыы: «Тииҥчээҥҥэ кэһии»
Сорудах: Пластилинтан 5 кыра төгүрүк «эриэхэни» оҥоруу.
Оҕолор оҥорон иһэн ааҕаллар: «Биир эриэхэ, икки... биэс эриэхэ».
Түмүк чааһа
– Бүгүн биһиги ханнык сыыппараны кытта билистибит? (5).
– Тииҥчээҥҥэ хас эриэхэ оҥорон биэрдибит? (5)».
– Биһиги биир илиибитигэр хас тарбах баарый? Ааҕыаҕыҥ эрэ... (Биэс). Көрдүгүт дуо, 5 ахсаан куруук биһигини кытта баар эбит.
– Тииҥчээн эһиэхэ махтанар уонна сынньана барар.
